Ο Φωκίων Μπόγρης μας μιλάει για το “Πρόστιμο”

Η ταινία “Πρόστιμο” πραγματεύεται αυτό που πολλοί αποκαλούν “περιθώριο”. Η αθέατη πλευρά, που ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας κλείνει τα μάτια και τα αυτιά σε αυτό, αγνοώντας επιδεικτικά την υπαρξή του.

Τι συμβαίνει όταν ένας άνθρωπος νιώθει ξένο σώμα; Ότι δεν ανήκει πουθενά; Ζει σε μια κοινωνία που δεν τον αποδέχεται λόγω παραβατικότητας και προσπαθεί με όσα μέσα διαθέτει να επιβιώσει σε αυτή. Το struggle να κουμπώσει κάπου, να βρει μια “κανονική δουλειά”, να φύγει από την ανεργία. Διώχνεται κακήν κακώς από το σπίτι του, η άκρη του δεν τον προμηθεύει και ξαφνικά βρίσκεται στο μηδέν. Μέσα σε όλα αυτά παραμένει άνθρωπος, με πολύ υψηλές αξίες, κρατώντας μέσα του το ισχυρό αίσθημα του δικαίου και του αδίκου. Αναπόφευκτα κάνει βιαστικές κινήσεις, μιας και βρίσκεται σε μια διαρκή απόγνωση.

Ο Βαγγέλης για να τα βγάλει πέρα, πουλάει χόρτο. Σε φίλους, γνωστούς αλλά και άκυρους. Λόγω της κοινωνικής φύσης του dealer έρχεται σε επαφή με διαφορετικά άτομα μεταξύ τους και με τη σειρά του ο πρωταγωνιστής, έχει τον τρόπο να κάνει fit στην εκάστοτε παρέα. Οι πιο κοντινοί του είναι η τρανς φίλη του, Βέρα, και ο “Μάντρας”, ότι πιο κοντινό έχει σε πατρική φιγούρα.

Η ζωή του αλλάζει όταν γνωρίζει τον Πέτρο, τον σύντροφο της αδελφής του. Ο Πέτρος τότε θα εμφανιστεί από μηχανής θεός, για να του δώσει λύση στο οικονομικό του πρόβλημα. Είναι ο κλασικός τύπος του “Εγώ ρε θα σε βοηθήσω, εγώ ο αδελφός σου”, που όμως, όπως δείχνουν οι καθημερινές ιστορίες, πρέπει να αποφεύγεις όπως ο διάολος το λιβάνι.

Ωμότητα, ευαισθησία, αδρεναλίνη, λύτρωση. Η διακύμανση των συναισθημάτων που προσφέρει το “Πρόστιμο” είναι μοναδική. Και για να μην σποϊλάρουμε άλλο την ταινία, να πούμε μόνο ότι “ΤΡΕΞΤΕ ΝΑ ΤΗΝ ΔΕΙΤΕ!” 

Από το προσωπικό αρχείο του Φωκίωνα Μπόγρη

– Καταρχάς μιλάμε για μια ταινία που έφερε τους “πλατειακούς” στο σινεμά. Αποτελεί για σας μια νίκη αυτό;

Μου αρέσει ο τρόπος που το θέτεις και ναι, η ταινία το κατάφερε αυτό. Εδώ και χρόνια, μη σου πω δεκαετίες, οι Ελληνικές ταινίες αποτρέπουν τους νέους ανθρώπους απο το να πάνε σινεμά, επειδή τους αγνοούν ως κοινό. Ίσως να υπάρχουν κάποιες εξαιρέσεις μετρημένες στα δάχτυλα, δυστυχώς όμως η πλειοψηφία των ταινιών που παράγονται εδώ, απευθύνονται σε γέρους και γριές. Και αυτό δεν μου φαίνεται καθόλου υγιές. Είναι μεγάλη υπόθεση που οι νέοι άνθρωποι αγκάλιασαν την ταινία. Και όχι μόνο για εμάς. Οι ίδιοι θεατές μπορεί αύριο να θελήσουν να δουν και άλλες Ελληνικές ταινίες, είναι καλό για τον Ελληνικό κινηματογράφο.

– Μαζί με τον Πάνο Τράγο συνυπογράφεται το σενάριο. Οι χαρακτήρες της ταινίας είναι “υπαρκτά” πρόσωπα;

Μιας και ανέφερες τον Πάνο- πρόκειται για αδελφικό μου φίλο και hardcore σινεφίλ, που ήρθε να σώσει την κατάσταση τη στιγμή που οι επαγγελματίες σεναριογράφοι με είχαν παρατήσει. Βεβαίως και οι χαρακτήρες μας είναι υπαρκτά πρόσωπα. Ο πρωταγωνιστικός χαρακτήρας ειδικά, είναι 100% πιστός στον άνθρωπο που βασιστήκαμε. Η ταινία δεν είναι ακριβώς “μία αληθινή ιστορία” ουτε και ντοκιμαντέρ, είναι αυτό που λέμε “βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα”. Μερικά στοιχεία έχουν αλλάξει, για λόγους δραματουργικούς.
Από το προσωπικό αρχείο του Φωκίωνα Μπόγρη

– Η ταινία θίγει θεμελιώδη, κατ εμέ, ζητήματα όπως της ανεργίας και της κοινωνικής επανένταξης. Ήθελες ενδόμυχα ο πρωταγωνιστής να καταλήξει να έχει, αυτό που λέμε “φυσιολογική ζωή”;

Δεν ξέρω. Σίγουρα κάπου μέσα μας θέλουμε το καλό του ήρωα. Βέβαια το “κακό” έχει άλλο impact στον θεατή τελικά- προσωπικά με χουν σημαδέψει τέτοιες ταινίες. Τα ζητήματα που αναφέρεις προέκυψαν. Δηλαδή δεν είπαμε εξ’ αρχής ότι “πάμε να κάνουμε μία ταινία για την επανένταξη”. Υπάρχει όμως κάπου μέσα στην ταινία και σίγουρα είναι ένα θέμα που δεν μας αφήνει καθόλου αδιάφορους.

– Η καλύτερη φίλη του πρωταγωνιστή είναι η Βέρα. Στην ταινία ανακαλύπτω ότι ίσως μιλάμε για την πιο αληθινή σχέση του Βαγγέλη. Πιθανόν πιο αληθινή και από αυτή με την αδελφή του. Τι βρίσκει ο Βαγγέλης στη Βέρα που δεν βρίσκει στους άλλους ανθρώπους;

Σε αντίθεση με τα περισσότερα straight αρσενικά της ιστορίας, η τρανς “Βέρα” είναι ενας θετικός και ανιδιοτελής χαρακτήρας. Εξίσου ανιδιοτελής είναι και ο “Μάντρας” που ερμηνεύει ο Βαγγέλης Μουρίκης- και αυτό επειδή αποτελεί πατρική φιγούρα. Επειδή έχουμε αρκετούς ανταγωνιστές, ήταν σημαντικό για μένα να υπάρχουν καναδυό θετικοί χαρακτήρες στην ιστορία, για χάρη της ισορροπίας.
Από το προσωπικό αρχείο του Φωκίωνα Μπόγρη

– Είναι αλήθεια ότι αντιμετωπίσατε προβλήματα κατά τη διάρκεια των προβολών στη Θεσσαλονίκη;

Αλήθεια είναι, τα μαθαίναμε κάθε βράδυ απο τον αιθουσάρχη του “Απόλλωνα”: γείτονες είχαν ενοχληθεί από τους διαλόγους και την ωμή γλώσσα της ταινίας. Προσπαθούσαν λοιπόν να σαμποτάρουν τις προβολές μας καλώντας αστυνομία (με την κατηγορία οτι “ο κινηματογράφος παίζει πόρνο”) η βάζοντας ραδιόφωνο σε τέρμα ένταση.  Και είναι ειρωνικό αν σκεφτείς την πρώτη σκηνή της ταινίας, όπου ο διαχειριστής (Γιάννης Οικονομίδης) χτυπάει την πόρτα του Βαγγέλη για να του μεταφέρει τα παράπονα των γειτόνων. Η ταινία μιλάει απο μόνη της για τους οικογενειάρχες/ρουφιάνους, δεν χρειάζεται να προσθέσω κάτι εγω.

– Τον ήδη εμβληματικό ρόλο του Ντιμίτρι ενσαρκώνει μια πολύ γνώριμη φιγούρα της ελληνικής ραπ σκηνής, ο Θύτης. Πως ήταν η συνεργασία σας;

Γνωρίζω τον Βασίλη απο το 2010. Απο τότε έχουμε συνεργαστεί σε πάρα πολλα projects, μουσικά και κινηματογραφικά. Ανταλλάξαμε και γνώσεις- εγώ τον έμαθα να σκηνοθετεί και εκείνος με έμαθε να φτιάχνω beats. Είναι χαρισματικός σε ότι κάνει και κατάφερε να αποδώσει την αλήθεια του ρόλου του με ευκολία που θα ζήλευαν και επαγγελματίες ηθοποιοί. Όσο για την μεταξύ μας συνεργασία, γνωριζόμαστε τόσο καλά που τα πράγματα απλά γίνονται, χωρίς να χρειάζεται να τα συζητάμε και πολύ.

-Χωρίς να κάνουμε “spoil” στην ταινία, ένας χαρακτήρας που έχει πολύ ενδιαφέρον, είναι ο Πέτρος. Θα έλεγες ότι περιστρεφόμαστε από “Πέτρους” στην καθημερινότητά μας;

Ο χαρακτήρας του Πέτρου, που ερμηνεύει ο Στάθης Σταμουλακάτος, εχει βέβαια πολλά στοιχέια απο το πραγματικό πρόσωπο. Έχει όμως και στοιχεία που έχω πάρει απο τον παλιό μου γείτονα, έναν τύπο που είχε παρε-δωσε με μπράβους και ανθρώπους της νύχτας. Αυτό απαντάει και το δεύτερο σκέλος της ερώτησης σου. Με αυτό τον άνθρωπο μέναμε στο ίδιο κτήριο για χρόνια.
Από το προσωπικό αρχείο του Φωκίωνα Μπόγρη

-Εσύ προσωπικά με ποιον ρόλο ταυτίζεσαι και γιατί;

Με κανέναν συγκεκριμένο ρόλο δεν ταυτίζομαι προσωπικά. Δεν θεωρώ την ταύτιση απαραίτητη. Σίγουρα όμως φτιάχνοντας την ταινία, πρέπει να καταλαβαίνω όλους τους χαρακτήρες, ακόμα και τους χειρότερους.  Να είναι ξεκάθαρα τα κίνητρα του καθενός μέσα στο κεφάλι μου. Και σίγουρα να με αφορά η ιστορία.
 

-Τι θα ήθελες να πεις στον κόσμο μέσω της ταινίας;

Δεν θα λεγα πως έχει κάποιο “μήνυμα”. Αν η ταινία κάνει κάτι, είναι να ψάχνει τις απαντήσεις για τον χαρακτήρα του Βαγγέλη- αν μπορεί τελικά να ξεφύγει απο το τοξικό περιβάλλον του και να βελτιωθεί σαν άνθρωπος. Αν θα χει μία δεύτερη ευκαιρία, με ποιο τίμημα. Αυτά είναι που με απασχολούν. Και στη ζωή μου δηλαδή αναζητώ τις δεύτερες ευκαιρίες- την θέλω τη βελτίωση.

-Μπορείς να μοιραστείς μαζί μας μια στιγμή από τα γυρίσματα που δεν θα ξεχάσεις ποτέ;

Όλες οι στιγμές του γυρίσματος ήταν αξέχαστες για μένα, για πολλούς λόγους. Σίγουρα όμως θυμάμαι έντονα την πρώτη μέρα, όπου νιώσαμε ότι “ναι, αυτό όντως συμβαίνει, είναι η στιγμή μας”. Και το λέω έτσι γιατί υπήρχε μεγάλη αβεβαιότητα, δεν ήταν ποτέ δεδομένο οτι αυτή η ταινία θα γυριστεί. Η πρώτη σκηνή που γυρίσαμε λοιπόν, ήταν μία σύντομη συνάντηση του Βαγγέλη με τον πατέρα του Πέτρου. Στην σκηνή εκείνη ο Βαγγέλης πήγαινε με την μηχανή να παραδώσει στον gangster-μπαμπά δύο περίστροφα. Βέβαια την έκοψα ο ίδιος αυτή τη σκηνή στο μοντάζ, επειδή δεν την είχα γυρίσει καλά.
Από το προσωπικό αρχείο του Φωκίωνα Μπόγρη

– Σε ποιους απευθύνεται εν τέλει το “Πρόστιμο”;

Ανέφερες ήδη τους “πλατειακούς”. Ναι, εστιάζουμε σε αυτό τον κόσμο που την πίνει σε δρόμους και πλατείες- πρόκειται για πολύ μεγάλο κομμάτι της Ελληνικής κοινωνίας. Για αυτό βγήκα και προσωπικά να μοιράσω flyers σε τέτοια στέκια. Για αυτό κάνω ο ίδιος promo στα social. Για αυτό θα δεις την ταινία να παίζεται σε περιοχές όπως την Νίκαια, τα Εξάρχεια και το Χαιδάρι. Δεν απευθυνόμαστε αποκλειστικά σε κάποια ελίτ της κουλτούρας. Φυσικά θέλουμε και τους σινεφίλ και τον κόσμο της τέχνης- δεν τους αγνοούμε σε καμία περίπτωση. Εκείνο το βράδυ που σας γνώρισα στο “Ανεσις”, μου μίλησε ένας ηλικιωμένος κύριος για το πόσο του άρεσε η ταινία και χάρηκα πολύ. Αν το σκεφτείς είναι μαγικό να συναντιούνται αυτοί οι διαφορετικοί κόσμοι με αφορμή μία ταινία.

Το “Πρόστιμο” απευθύνεται σε μεγάλο κομμάτι κόσμου, δεν είναι όμως μια ταινία για όλους, ούτε για όλη την οικογένεια.