STORIES

Δημήτρης Μητροπάνος: “…Τι με κοιτάζεις Ρόζα μουδιασμένο…”

Το Athens Finest συνεχίζει το αφιέρωμα στους ανθρώπους που έχουν….  Αυτή τη φορά για τον Δημήτρη Μητροπάνο.

Ο Δημήτρης Μητροπάνος είναι ένας από τους σπουδαιότερους καλλιτέχνες που γέννησε αυτή η χώρα. Η απαράμιλλη φωνή του, το παλικαρίσιο ήθος του, η δωρικότητα και η αγνή μαγκιά κυρίως που τον χαρακτήριζαν, θα μείνουν για πάντα στην ιστορία.

dimitris-mitropanos

Γεννημένος στην «Μικρή Μόσχα» όπως αποκαλείται η Αγία Μονή Τρικάλων τις 2/4/1948, όπου και είναι ο τόπος καταγωγής της μητέρας του. «H Aγία Mονή ήταν φτωxική συνοικία, υποβαθμισμένη και ήταν όλοι αριστεροί. Aφού κάθε εκλογές έρxονταν εκεί οι xωροφύλακες και ψήφιζαν για να υπάρxει… ισοζύγιο». Τον πατέρα του, τον νόμιζε για νεκρό τα πρώτα δεκαέξι χρόνια της ζωής του, λόγω της συμμετοχής του στον Εμφύλιο Πόλεμο. Μεγαλωμένος σε «αριστερό» περιβάλλον με θείους και πατέρα στην Αντίσταση και την εξορία, κράτησε και ο ίδιος τα ιδεώδη της οικογένειας του, μέχρι το τέλος της ζωής του. Πάντα με σεβασμό στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος.

Τα καλοκαίρια του, τα περνούσε δουλεύοντας είτε σε ταβέρνες, είτε σε κορδέλες κοπής ξύλων.

Παράλληλα έψαλλε και στην χορωδία της εκκλησίας μαζί με άλλους φίλους του. Όλα αυτά μέχρι το 1964, όπου μετακόμισε στην Αθήνα, συγκεκριμένα στην οδό Αχαρνών και να μείνει με τον θείο του, την δική του «πατρική φιγούρα». Ήδη πριν τελειώσει το σχολείο είχε αρχίσει να τραγουδάει. Παράλληλα συντάχθηκε και στην νεολαία των Λαμπράκηδων, μιας και είχε δεχθεί απειλές ότι δεν θα του επέτρεπαν να σπουδάσει, λόγω των βαθιών αριστερών του καταβολών. Μετά από παρότρυνση του Γρηγόρη Μπιθικώτση, επισκέφθηκε την εταιρεία «Κολούμπια».

Εκεί θα γνωρίσει και τον «καλλιτεχνικό του πατέρα», στο πρόσωπο του αείμνηστου Γιώργου Ζαμπέτα, όπου θα τον πάρει κοντά του στο κέντρο «Ξημερώματα». «Ο Ζαμπέτας είναι ο μόνος άνθρωπος στο τραγούδι ο οποίος με βοήθησε χωρίς να περιμένει κάτι. Με όλους τους υπόλοιπους συνεργάτες μου κάτι πήρα και κάτι έδωσα» θα πει και ο ίδιος. Το 1966 θα γνωρίσει τυχαία πρώτη φορά τον Μίκη Θεοδωράκη, τον «ψηλό» όπως τον έλεγε και θα τον πάρει μαζί του σε μια σειρά συναυλιών σε Ελλάδα και Κύπρο για την «Ρωμιοσύνη» και το «Άξιον Εστί» , στην θέση ενός άλλου καλλιτέχνη, λόγω ασθένειας.

dimitris-mitropanos

Κοντά στο Πάσχα της επόμενης χρονιάς (1967) θα ηχογραφήσει την «Χαμένη Πασχαλιά» που όμως λογοκρίθηκε από την Χούντα και δεν κυκλοφόρησε ποτέ.

Ωστόσο έχει ηχογραφήσει και τον πρώτο του 45άρη δίσκο με τίτλο «Θεσσαλονίκη». Δύο χρόνια αργότερα θα έρθει το «χαρτί». «Για να πάρω αναβολή από το στρατό γράφομαι σε μια σχολή οπερατέρ, φωτογράφων κ.τ.λ., στην αρχή μου άρεσε κιόλας, αλλά δεν είχα και το χρόνο. Άλλωστε είχα πια βρει το δρόμο μου… Απλά έλεγα να περάσει ο καιρός, μπας και λυθεί το θέμα της δικτατορίας, γιατί αν πήγαινα φαντάρος τότε ήξερα τι μέλλει γενέσθαι. Αλλά κάποια στιγμή η αναβολή μου διακόπτεται, παρουσιάζομαι στην Τρίπολη και μετά… Αλεξανδρούπολη.» Το 1971 ο Γιώργος Κατσαρός θα κινήσει γη και ουρανό, προκειμένου να πάρει άδειες ο νεαρός Δημήτρης τότε και να έρχεται στην Αθήνα, προκειμένου να τραγουδήσει τον «Άγιο Φεβρουάριο» του Μάνου Ελευθερίου και του Δήμου Μούτση.

Την απόλυση του από τον στρατό, θα ακολουθήσει ένα πρόβλημα υγείας.

Πολύποδα στο λαιμό. Μετά την ανάρρωση του, θα ξεκινήσουν τα καλά. Καθιερώνεται πια στο χώρο με τα «Κύθηρα», «Τα Συναξάρια», «Πες μου που πουλάν καρδιές», «Κυρά ζωή», «Λαϊκά ’76’», «Ερωτικά λαϊκά», “Σε μια στοίβα καλαμιές”, “Καλοκαίρια και χειμώνες”, “Κάνε κάτι λοιπόν να χάσω το τρένο”… Το επόμενο διάστημα που θα έρθει, κάποια θέματα υγείας θα ζορίσουν τον Δημήτρη και πάλι. Ύστερα από αυτό θα επανέλθει και θα αλλάξει δισκογραφική εταιρία. Μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 1980, οι πιο σπουδαίοι Έλληνες συνθέτες και στιχουργοί θα συνεργαστούν μαζί του. Γιώργος Ζαμπέτας, Μίκης Θεοδωράκης, Δήμος Μούτσης, Απόστολος Καλδάρας, Λάκης Παπαδόπουλος, Μάριος Τόκας, Σπύρος Παπαβασιλείου, Τάκης Μουσαφίρης, Χρήστος Νικολόπουλος, Γιάννης Σπανός, είναι μόνο λίγοι που θα συνδέσουν το όνομα τους με τον Δημήτρη Μητροπάνο.

Ta 45aria Tou Dimitri Mitropanou

Και ενώ παραμένει σε «λαϊκά μονοπάτια»,

…το 1988 θα κυκλοφορήσει μαζί με τον Λάκη Παπαδόπουλο το «Για να σε εκδικηθώ», εγκαθιδρύοντας έτσι τον όρο «Έντεχνο λαϊκό» αλλά και γνωρίζοντας νέες πτυχές της φωνής του. Με τον Νίκο Πορτοκάλογλου το «Κλείνω Κι Έρχομαι». Το σύγχρονο λαϊκό έντεχνο τραγούδι θα γνωρίσει στιγμές δόξας. Δυστυχώς ξανά θα ταλαιπωρηθεί με θέματα υγείας. «Κρατάω μια στάση παθητική τελείως. Γύρω στα δυόμισι χρόνια. Κι όταν δεν έχεις μια ισορροπία, δεν είναι φυσικό να μη λειτουργείς και τόσο καλά γενικότερα; Το ’90 κάνω πάλι μια εγχείρηση στο λαιμό. Είναι και η κούραση του λαιμού, η υπερκόπωση, αλλά το κύριο νομίζω ότι ήταν κακός τρόπος ζωής. Τσιγάρα, ξενύχτια.»

«Η Εθνική Μας Μοναξιά» το 1992 (Θάλασσες, Σ’ Αναζητώ Στη Σαλονίκη, Μια Στάση Εδώ, Η Εθνική Μας Μοναξιά κ.α.) και «Παρέα Μ’ Έναν Ήλιο» το 1994 (Τον Αύγουστο Που Μου Χρωστάς, Το Ζεϊμπέκικο Του Αρχάγγελου, Τα Λαδάδικα κ.α.) με τον Μάριο Τόκα και τον Φίλιππο Γράψα θα «συγκλονίσουν» στιχουργικά την Ελλάδα. Το 1996 θα έρθει η συνεργασία του με τον Θάνο Μικρούτσικο στον δίσκο «Στου Αιώνα Την Παράγκα». Τα κομμάτια «Ρόζα», «Σαν Πλανόδιο Τσίρκο», «Πάντα Γελαστοί», είναι μόνο λίγα από αυτά που ξεχωρίζουν από τον δίσκο. Και τότε ήταν που όλοι συμφώνησαν ότι ο Δημήτρης Μητροπάνος είναι η εθνική φωνή της Ελλάδος.

Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές του 2000 θα ξεχωρίσει το «Πες Μου Τ’ Αληθινά Σου» σε μουσική Στέφανου Κορκολή και στίχους Ελεάνας Βραχάλη και Νίκου Μωραΐτη, αλλά και η ζωντανή ηχογράφηση «Υπάρχει Και Το Ζεϊμπέκικο», από το πρόγραμμα – ωδή στον εθνικό χορό της Ελλάδας, μαζί με τους Θέμη Αδαμαντίδη και Δημήτρη Μπάση. Βρισκόμαστε πια στο 2008 όπου μεγάλοι συνθέτες και στιχουργοί της γενιάς αυτής (Σταμάτης Κραουνάκης, Οδυσσέας Ιωάννου, Παντελής Θαλασσινός, Γιάννης Μηλιώκας, Θάνος Μικρούτσικος, Φίλιππος Πλιάτσικας, Κυριάκος Ντούμος, Λάκης Παπαδόπουλος, Μίλτος Πασχαλίδης, Γιάννης Κότσιρας, Μάνος Ξυδούς, Διονύσης Τσακνής, Δημήτρης Λέντζος, Χρήστος Λεοντής) ενώνουν τις δυνάμεις τους, υπό την φωνή του Δημήτρη Μητροπάνου στον δίσκο «Στη διαπασών».

Τον επόμενο χρόνο και συγκεκριμένα τον Σεπτέμβριο του 2009 ο Δημήτρης Μητροπάνος δίνει την μεγάλη συναυλία στο Ηρώδειο.

Και ενώ ξεκίνησε να βρέχει στο προτελευταίο τραγούδι, δεν έφυγε κανένας από το κοινό. Όσον αφορά την προσωπική του ζωή, το 1991 παντρεύτηκε την αγαπημένη του Βένια, με την οποία απέκτησαν δύο κόρες, την Αναστασία και την Μυρσίνη. Άλλη μια γνωστή πτυχή της ζωής του Δημήτρη Μητροπάνου ήταν η μεγάλη του αγάπη για τον Ολυμπιακό. Γαύρος μέχρι το μεδούλι, όπως έχει χαρακτηριστεί από το φιλικό του περιβάλλον και όχι μόνο, αξίζει να σημειώσουμε ότι όποτε έβρισκε χρόνο παρακολουθούσε τους αγώνες της πειραιώτικης ομάδας. Και δεν καθόταν στις θέσεις των διακεκριμένων προσώπων. Καθόταν ανάμεσα στον κόσμο.

Πάντα ευγενικός και διακριτικός. Αυτό άλλωστε ήταν και ο Δημήτρης Μητροπάνος. Ένας άνθρωπος με Α κεφαλαίο, μέχρι το τέλος της ζωής του. Δεν τραγουδούσε μόνο με την φωνή του, αλλά και με την ψυχή του. Ίσως λίγο παραπάνω με την ψυχή του. Η «Ρόζα» έμελλε να γίνει ο εθνικός ύμνος της Νεότερης Ελλάδας. Και ο Δημήτρης Μητροπάνος ένας εθνικός λαϊκός ήρωας.

 

Ηλέκτρα Φακιολά

Tags: